هنر ما
به زودى
Avalin nojavane raper dar IRAN
مارشال بروس مترز سوم نام کامل امينم است.مارشال يکی از دست پرورده های فوق العاده با استعداد پيشکسوت و بزرگ رپ يعنی Dr.Dre می باشد كه از سال ۱۹۹۹ تاكنون نامش به عنوان يكی از جنجالی ترين خواننده های رپ تثبيت شده است.امينم درك كنايه آميز و الفاظ برنده خود را با مهارت باور نكردنی اش تركيب كرده و با اين كار به تخليه عقده های كودكی پر رنجش پرداخته است.
می توان گفت كه موفقيتهای امينم از زمانی كه اولين اثر انفرادی خود را ۷ سال پيش به سمع و نظر Dr.Dre رساند به يك پيروزی سراسری در سبك رپ بدل شد.بحث و جدلی كه بر سر اشعار وی سر گرفته بهترين تبليغی است كه يك موزيسين می تواند برای آثارش ترتيب بدهد.ضمن اينكه او اولين رپ خوان سفيد پوست هم به شمار می آيد و اين در حالی است كه بسياری از رپ خوانهای سياه پوستی كه هوش و ذكاوتی بيشتر از او نداشتند حتی حاظر نبودند كه برای او جايگاهی قائل شوند.
و اين موضوع در اوايل فعاليت برای او تنش های بسياری ايجاد كرده بود تا جايی كه استعدادهايش هميشه تحت شعاع شخصيت رسانه ايش قرار گرفته است.شخصيتی كه مخلوطی از يك نابغه درگير سو ء تفاهمات و يك انسان شورشی است.هر كدام از اينها در جايگاه خود می تواند درست باشد ولی اگر از نگاهی ديگر بررسی كنيم امينم يك تاثير انكار ناشدنی و عظيم بر هواداران سبك رپ كه تماماً از سياهان تشكيل شده گذاشته است.
EMINEM در نزديكی كانزاس سيتی در ۱۷ اكتبر ۱۹۷۲ متولد شد.او بهترين دوران كودكی خود را در حالی سپری می كرد كه با خانواده اش دائماً بين زادگاهش و ديترويت در حركت بودند و مدام تغيير مكان می دادند تا اينكه سرانجام در سنين نوجوانی شيفته رپ شد.او كار خود را از سن ۱۴ سالگی آغاز كرد و نمايشهايش را در زير زمين خانه دوست دبيرستانيش انجام داد.
اين دو نفر تحت عنوان (ام اند ام و ماينكس) شروع به فعاليت كردند كه خيلی زود به امينم تغيير نام داد.
مارشال نام امينم را از حروف اول اسم كوچك و بزرگ خود يعنی مارشال و مترز گرفته بود.به خاطر مرزهای اجتناب ناپذير نژادی كه نمی توانست يك رپ خوان سفيد پوست را پذيرا باشد امينم بايد ساده ترين راه را برای متقاعد كردن شنوندگان هيپ هاپ زير زمينی برمی گزيد.يعنی مبارزه و به قول خودمون كل كل كردن به صورت شعرهای فلبداهه با خوانندگان رپ سياه پوست
بعد
از مدتی مبارزات با رپ خوانهای سياه پوست و بردن از اکثر آنها چنان جنبه
عامه پسندی انتخاب کرد که مردم می خواستند نام او را برای خودشان انتخاب
کنند.ولی به يکباره عمويش که Ronnie
نام داشت خود کشی کرد و اين کار انگيزه ای شد برای خروج موقتش از دنيای
رپ.ولی مدتی بعد بازگشت و دريافت که چند رپ خوان ديگر از او برای تشکيل يک
گروه دعوت کرده اند.همين موضوع باعث شد که او در سال ۱۹۹۵ اولين ريکورد تک
آهنگی منتشر شود.
يک خواننده رپ به نام Proof که در طرف دوم يک تک آهنگ با او همکاری کرده بود چنان از کارش لذت برده بود که از او برای پيوستن به گروهش که D12
نام داشت دعوت کرد.گروهی شش نفره که هر کدام از اعضای آن حتی در اجراهای
انفرادی هم به هم کمک می کردند.هر چند اولين آلبوم امينم به نام (Infinite)=(لايتناهی)
روال يکنواخت هنری اش را شکست اما با اندک نقدهای خوبی روبرو شد.او در
بسياری از پيامهايی را که می خواست به صورت مثبت ارائه کند در قالب اسليم
شيدی (Slim Shady)
يا لاغر مرموز روانه بازار کرد.يک شخصيت ساختگی مغرور اما اصلاح شده که از
بيان هيچ احساسی هراس ندارد.امينم به تدريج احساسات محرمانه و درونی اش را
در کارهايش وارد کرد.مثلا مادرش را در ترانه ها متهم کرد که آسيبهای روحی
و روانی بسياری به او و برادر کوچکترش وارد آورده است.
وقتی آلبوم The Real SlimShady EP
وحشيانه را منتشر ساخت بازار موسيقی با کاری ر روح اما متوسط،شاد و تفکر
برانگيز روبرو شد و در روند کاری و نوشتاری او از همين درونمايه شکل گرفت.
اين
ريکورد در جريان موسيقی زير زمينی اثر زيادی گداشت و نه تنها شيوه صدای تو
دماغی خواننده بلکه رنگ پوستش او را به جنجالی باور نکردنی تبديل کرد.اگر
چه امينم در آن مسابقه سال ۱۹۹۷ در لس آنجلس رتبه دوم را در شيوه خواندن
بدست آورد آما باعث شد که استعدادهايش توسط Dr.Dre که به پدر رپ زير زمينی معروف است شناخته شود.
امکانات اجرا و ضبط نوار بعدی او تا دو ماه بعد ميسر نشد.او پی از آن کاری برای Dre فرستاده بود و دره هم مشتاقانه با او تماس گرفت و در روز ملاقات Dre به خاطر رنگ پوست امينم عقب نشينی کرد و بيش از هنر او از سفيدی پوستش غافلگير شد.
اما ظرف فقط يک ساعت به چنان تفاهمی رسيدند که شروع به ضبط ترانه My Name Is کردند که در پاييز ۱۹۹۸ امينم با يکی از همکلاسی های سابقش ازدواج کرد و در آن زمان با (Kid Rock) در «شيطان بدون دليل» شرکت کرد تا سرو صدای پيرامونش را بيش از پيش بلند کند.
The Real Slim Shady LP آلبومی با فروش عالی در اوايل سال ۱۹۹۹ بود که با موفقيت تک آهنگ My Name Is همراه شد و اين روند با مقبوليت ترانه Guilty Consience يا عذاب وجدان در سال بعد و در يافت جايزه Plantium برای امينم ادامه يافت.
پس
از اين نمايش گسترده جنجالی بزرگ بر سر محتوای اين آلبوم برپا شد.برخی
منتقدين نقدهای خشونت آميز و کارتونی برای آن نوشتند.در حالی که بسياری ستايشش کردند و آن را حرکت بر روی لبه تيغ همراه با طنزی سورئال ناميدند.
آلبوم The Marshall Matters LP در تابستان ۲۰۰۰ منتشر شد و با فروش نزديک به ۱ ميليون
کپی در هفته اول انتشار آماری عجيبی را رقم زد به طوری که سريعترين فروش
رپ در آن دوران لقب گرفت.با همه جنجالها آلبوم وی در صدر جداول ايستاد ولی
اشعار تحريک آميز وی مثل «Kim»
باعث شد تا زندگی مشترکش پايان بگيرد.امينم در جشن سالانه گرمي٬آلبومش
نامزد چندين جايزه شد و منتقدان وی که او را با التون جان در يک اجرای دو
نفره در مراسم مشاهده کردند ناچار به سکوت شدند.
در سال ۲۰۰۱ او همراه با چند تن از دوستان قديمی ديترويتی دوباره D12 را تشکيل دادند و آلبومی را روانه بازار کردند.در اواخر سال ۲۰۰۱ نيز او ا به جلوی دوربين گذاشت و در فيلم 8mile سينما را آزمود.
فيلمی با برداشتی ضعيف از زندگی خودش به کارگردانی هوادار غير قابل تصورش يعنی کرتيس هانسون.
آلبوم بعدی وی يعنی The Eminem Show بحث و جدل های اندکی آفريد ولی فروشی اعجاز آميز داشت که بهترين فروش را در دوران زندگی اش داشت.مخصوصا ترانه های I'm A Soldier٬Cleaning Out My Closet٬Superman٬Sing For The Moment و Without Me مه مورد توجه بسياری قرار گرفت.
حال چه می کند :
سپتامبر 2003:کار بر روی چهارمین آلبوم بلند.
نوامبر2004:البوم چهارم"تکرار"
اگوست2005:اعلام این مسئله که برای مدتی کوتاه به خاطر خانواده اش کار نخواهد کرد.
دسامبر2005:البوم جدید او که مجموعه ای از بهترین کارهای قبلی اوست وسه اهنگ جدید نیز در ان وجود دارد. "Curtain Call: The Hits" كه در سايت براي دانلود موجود است كاربران علاقه مند به امينم مي توانند آلبوم كامل را دانلود كنند.
سپتامبر 2006:جدید ترین آلبوم او ملقب به The Re-Up که توسط شرکت ضبط موسیقی خودش Shady Records تهیه می شود.
فرهنگ
RAP، فرهنگی كه خصوصاً به جوانان سیاه و اقشار تحتانی در جوامع غرب تعلق
دارد، از آمریكا سرچشمه گرفته و شورشگران سراسر جهان را تحت تاثیر قرار
داده است. RAP فرهنگ كوچه و خیابان است كه با استفاده از ابزار و آلات
بسیار محدود و ابتدائی، توجه افراد را بخود جلب میكند. نقاشیهای بسیار
هنرمندانه و مبتكرانه بر دیوارهای شهر، شعارنویسی با خط مخصوص، رقص های پر
تحرك در گوشه خیابان و ترانه خوانی با سبك خاص، همگی اجزایی از فرهنگ RAP
هستند. كلام موسیقی RAP با بحر طویل قابل مقایسه است. كلمات تقریباً
بصورتصحبت عادی ادا میشوند، و ضربی قوی آنرا همراهی میكند. انقطاع ها و
برگشتها
در نحوه نواختن
ضرب و صدای خراش گونه ای كه با تبدیل صفحه گرامافون به یك آلت موسیقی
ایجاد شده، تحرك و شوری بیسابقه بر شنونده بر می انگیزد. موسیقی RAP از
تكامل اشكال دیگری از موسیقی سیاهان در محله های فقیرنشین برانكس نیویورك
و تا حدودی هارلم شكل گرفته است. این محلات، نقطه تمركز گروههائی از
سیاهان است كه سالها پیش تحت شرایط فلاكت بار اقتصادی مجبور به مهاجرت از
ایالات جنوبی به شهرهای بزرگ نظیر نیویورك شدند. آنها كار در مزارع را رها
كرده و به پرولتر تبدیل گشتند. اما اگر به ریشه ها و ماخذ این موسیقی باز
گردیم به غرب آفریقا و سرود های ستایش ساوانا می رسیم. در نیجریه و گامبیا
نیز تكخوانهائی وجود دارند كه طنزهای اجتماعی را بشكل ترانه و نقالی اجراء
میكنند و این بسیار به RAP شبیه است. موسیقی RAP از طریق محلات فقیر نشین
نیویورك كه محل تلاقی توده مهاجر جزایر كارائیب با توده سیاه میباشد، بر
موسیقی رگه تاثیر نهاده است. اواخر دهه 1960، وقتی كه آمریكا زیر ضربه
مبارزات انقلابی در كشورهای تحت سلطه اش، خصوصاً ویتنام، قرار داشت و
انقلاب چین نیز بر شورشگران و انقلابیون در ایالات متحده تاثیر نهاده بود
و دریچه ای از آگاهی پرولتری و دورنمای انقلابی را برویشان گشوده بود، در
شهرهای بزرگ آمریكا تضادهای طبقاتی میان سیاه با بورژوازی امپریالیستی و
پایه های اجتماعیش حدت و شدتی فوق العاده یافته بود. بین محلات فقیر نشین
سیاه با سایر نقاط شهر نیویورك، چیزی شبیه به خط مرزی وجود داشت . خط مرزی
شاهد درگیری میان دسته های متشكل سفیدهای نژاد پرست و پلیس از یكطرف با
گروه های بزرگ و متشكل جوانان سیاه بود. تشكیل این گروه ها، پاسخی ضروری
به تعرضات و سركوبگریهای مداوم حكومت علیه ساكنان بیغوله های نیویورك
بحساب میآمد. گروه های RAP از دل همین تشكلات شورشی سیاه شكل گرفت. موسیقی
خیابانی RAP كه نخست توسط گروههای كوچك سیاه پوست در محدوده محلات اجرا می
شد از سال 1979 پا بعرصه بازار موسیقی گذاشت. افشاگری ازRAP های ارتجاعی و
تجارتی یكی از وظایف خوانندگان مترقی و انقلابی RAP، و در قالب ترانه های
RAP است. این كار را RAP خوانهای انقلابی نظیر " دی" بارها انجام داده
اند. مثلا در سال 1979، ترانه ای تجارتی خوانده شد كه در آن از خوش بودن و
جشن گرفتن و كاری بدرد بقیه مردم نداشتن، صحبت شده بود؛ " دی" ترانه ای
تحت عنوان "چگونه ملت سیاه را بپا خیزانیم؟" خواند و در آن، خطاب به
سرایندگان آن ترانه تجارتی چنین گفت: جشن تو میتواند بزودی زود خاتمه
یابد، وقتی كه آنها، یكروز بعد از ظهر، بقول خودشان "سیاه برزنگی ها" را
بخط كنند پس در حالیكه تو شب را به صبح میرسانی، این مملكت بیشتر و بیشتر
دست راستی میشود بنابراین یا از الان خودت را آماده كن یا راه فرار در پیش
بگیر، چرا كه در دولت پلیسی، هیچ جشنی در كار نخواهد بود اگر چه طی سالهای
اخیر، بسیاری از موسیقیدانان ارتجاعی از این سبك در پاره ای از آثار خود
استفاده كرده اند، اما جوهر و روح شورشگرRAP همچنان در وجود گروههای یاغی
ضد سیستم، در محلات فقیر نشین و محافل سیاسی و غیر قانونی امریكا زنده است
در اینجا قسمتی از نخستین ترانه RAP اعتراضی كه از معروفیتی بین المللی
برخوردار گشته و "پیام" نام دارد را میخوانیم. این ترانه از آثار "گرند
مستر فلش" و گروه "فوریوس فایو" است. این ترانه حكایت شرایط نابسامان طبقه
های فقیر نشین جامعه است. دستم را بروی اسلحه ام میفشارم، چرا كه قصد جانم
را كرده اند مرا هل ندهید، دیگر جان به لبم رسیده میكوشم به سیم آخر نزنم
اینجا درست مثل یك جنگل است و بعضی وقتها تعجب میكنم كه چگونه میتوان جان
سالم بدر برد
«رپ فارس» پراکنده است، اما پرطرفدار. از قرار، فقط یک آلبوم منسجم تا کنون به صورت زیرزمینی منتشر شده که آنهم «جنگل آسفالت» اثر «هیچکس» (نام هنری سروش لشکری) است. البته گروه «یاس» هم سعی در کسب مجوز برای انتشار آلبومی توسط نشر موسیقی «آوای باربد» دارد که تاکنون به نتیجه نرسیده است. اگر فعالیت گروهی مثل «سندی» را در نظر نگیریم، «رپ فارس» نهایتا ً ٦ سال قدمت دارد. «زدبازی» و «هیچکس» - که گروه رپی به نام ٠٢١ برای تأکید بر تهرانی بودن خود و معرفی رپخوانهای جوانتر را تشکیل داده است - شناخته شدهترین و پرطرفدارترین گروههای رپ ایرانی هستند؛ این ژانر موسیقایی با روندی روزافزون هواخواهان بیشتر و بیشتری پیدا میکند. اسم «هیچکس» یا «زدبازی» را که در موتور جستجوی «گوگل» تایپ کنید، بالغ بر ٦٠٠٠٠ نتیجهی جستجوی خواهید یافت. در دانشنامهی اینترنتی ویکیپدیا هم مدخلی به زبان فارسی در معرفی هر یک از آنها نگاشته شده است. هواخواهان «هیچکس» حتی در کهکیلویه و بویر احمد برای او بنیادیتأسیس کردهاند. صدها وبلاگ هم به معرفی رپ ایرانی تخصیص یافتهاند. دو مصاحبه نیز با «یاس» یا همان یاسر و سروش لشکری یا همان «هیچکس» در سایت BBC Persianانجام شده است که البته مطلب درخور و قابل تأملی در آنها طرح نشده است.
جالب اینجاست که از نظر سِنی نیز هیچکدام از این خوانندهها به مرز ٢٥ سالگی نرسیدهاند، اما مخاطبان رپ را نباید صرفا ً در بین نوجوانان (teenagers) جستجو کرد. رپ موسیقی شهروندیست و در تمام مقاطع سنی طرفدارانی دارد. رپ به بیانی زیرزمینیترین موسیقی ماست. اگر "زیرزمینی" را نه همچون موسیقی غیرحرفهای که بهمثابهی موسیقی نهادینه نشده (non-institutionalized) و ضدِ هنجارهای اجتماعی (non-normative) در نظر آوریم. در توضیح معنای "زیرزمینی" و اطلاق آن به موسیقی "غیرمجاز" در ایران بحث چندانی نشده است. پیش از این در مجلهی «چلچراغ» (شمارهی ٢٥ام، شهریور ٨٥) مطالبی دربارهی رپ ایرانی و موسیقی زیرزمینی ایران منتشر شد. در معرفی «رپ فارس» مقالهای نیز روی سایت اینترنتی آفتاب وجود دارد. همچنین در ماهنامهی فردوسی (اردیبهشت ٨٦) مقالهای تحت عنوان «موسیقی زیر زمینی؛ شکفتن در تاریکی» به قلم مجید رئوفی انتشار یافته است. نگارندهی مقالهی پیشگفته پس از مقدمهای دربارهی اینکه موسیقی زیرزمینی چیست و موسیقی زیرزمینی در ایران چه تفاوتی با نمونههای مشابهاش در غرب دارد، و نیز روشن کردن اینکه چگونه «رپ فارس» بین نوجوانان طرفدارانی پیدا کرده است به «هیچکس» اشاره میکند و میگوید:
"سروش لشکری که عنوان «هیچکس» را برای خود انتخاب کرده از حدود شش سال پیش یعنی وقتی که ١٥ ساله بود، کارهایی در زمینهی رپ انجام داده بود. او ابتدا با شعرهای انگلیسی، بر روی آهنگهای قدیمی رپ و هیپهاپ میخواند و آنها را ضبط میکرد اما کمکم احساس کرد باید فارسی بخواند تا هوادار پیدا کند. او دربارهی فارسی خواندناش میگوید: ((دوست داشتم از واقعیات خودمان بگویم و زندگی اجتماعی ایران را به شعر درآورم.)) خیلی سخت نگیرید. از اینکه آیا یک پسر حدودا ً ٢٠ ساله میتوانست دغدغههای اجتماعی و واقعیتهای جامعه را در قالب یک آهنگ رپ به خوبی طرح کند یا نه میگذریم..." ١
در ادامه، او به معرفی سایر گروههای رپ، مانند «امیر تتلو»، «زدبازی» و «یاس» میپردازد و البته بسیاری چون «دی. جی. قیامت»، «دی. جی. فلاکت»، «رضا پیشرو»، «٠١١١» و دیگران و دیگرانی را هم از قلم میاندازد. در پاسخ به نویسندهی مقاله میتوان گفت که آلبوم «جنگل آسفالت» (که در زمان انتشار مقاله هنوز منتشر نشده بود) به روشنی نشان داده است که مشکلات اجتماعی و دغدغههای ایرانیان نه تنها در این آلبوم «هیچکس» که در شماری از دیگر آثار رپ ایرانی نیز به خوبی مطرح شدهاند. اگر در حوزهی موسیقی پاپ داخل کشور نامهایی چون «آرین»، «خشایار اعتمادی» و «محمد اصفهانی» را در ذهن داشته باشیم و مضامین نخنمای عرفانی، تغزلی پیش پا افتاده و تصویری کژنما و تحریف شده از روابط اجتماعی و جوانان ایرانی را که آثار اینگونه خوانندگان عرضه میدارد، لحاظ کنیم، ترانههایی چون «نامهای به رئیس جمهور» به قلم و اجرای «بهرام» و «اختلاف» از «هیچکس» شاید به خودی ِ خود پاسخی روشنگر در اختیارمان بگذارد.